notification
تحلیل جامع کتاب شرح آزمونی آیین دادرسی کیفری اثردکتر احمد غفوری  انتشارات آریاداد

تحلیل جامع کتاب شرح آزمونی آیین دادرسی کیفری اثردکتر احمد غفوری انتشارات آریاداد

آیین دادرسی کیفری مجموعه‌ی قواعد و مقرراتی است که برای کشف جرم، تعقیب متهم، تحقیقات مقدّماتی، میانجی‌گری، صلح میان طرفین، نحوه رسیدگی، صدور رأی، راه‌های اعتراض به آرا، سازمان قضاوتی، اجرای آرای قضایی، تعیین وظایف و اختیارات مقامات قضایی و ضابطان دادگستری و رعایت حقوق متّهم، بزه‌دیده و جامعه وضع شده‌ است. ۲۴ فروردین ۱۳۰۵ هجری شمسی؛ اولین قانون آیین دادرسی کیفری ایران که ترجمه‌ قانون آیین دادرسی سال ۱۸۰۴ فرانسه بود به اجرا درآمد. این قانون بیش از ۵ دهه به قوت خود باقی بود. قانون دادرسی کیفری فرانسه در آوریل ۱۸۰۴به امضای ناپلئون بناپارت رهبر وقت آن کشور رسیده بود و از ۱۳ آوریل لازم‌الاجرا شده بود که ایران درست ۱۲۲ سال بعد آن را اقتباس کرد

طبق این روش، برخلاف طریقه انگلیسی که دادگاه‌های کیفری باید با حضور هیات‌منصفه تشکیل جلسه دهند و تشخیص مجرم یا بی‌گناه بودن او، با این هیات مرکب از مردم معمولی است، اتخاذ هرگونه تصمیم به قاضی سپرده شده بود و احکام دادگاه‌های بدوی، قابل استیناف و پژوهش بود

طبق روش فرانسوی، سه‌گونه جرم تعریف شده بود: خلاف، جنحه و جنایت که پرونده‌های جنایات در دادگاه جنایی رسیدگی می‌شد. در این روش، دستگاه قضایی شامل دادسرا و دادگاه بود و قضات دادسرا زیر نظر دادستان (مدعی‌العموم) عمل می‌کردند. جامعه‌شناسان روش دادرسی در سیستم فرانسوی را دقیق‌تر از روش انگلیسی می‌دانند زیرا که قاضی کمتر از اعضای هیات منصفه (که از میان مردم معمولی شهر انتخاب می‌شوند) تحت‌تاثیر احساسات عاطفی قرار می‌گیرد

در دوره مشروطه قانون اصول محاكمات جزايي در نهم رمضان 1330 هجري قمري مطابق با يازدهم شهريور ماه 1290 هجري شمسي نخستين قانون آيين دادرسي كيفري تحت عنوان قانون موقت اصول محاكمات جزايي به تصويب كميسون عدليه مجلس شوراي ملي رسيد و تحولي بزرگ در زمينه دادرسي هاي كيفري به وجود آورد. وزارت دادگستري اين قانون را در زمان وزارت مرحوم حسن پيرنيا (مشيرالدوله) تهيه و براي تصويب به مجلس شوراي ملي تقديم نمود. پس از پيروزي انقلاب اسلامي و سقوط رژيم مشروطه سلطنتي سعي بر آن شد كه كليه امور قضايي، فرهنگي، سياسي و غير اين ها بر مدار فقه اسلامي قرار گيرد

به ويژه كوشش به عمل آمد تا قضا و دادرسي به صورت كاملاً اسلامي درآيد و از اعمال و اجراي قوانين خلاف شريعت مقدس اسلام پرهيز شود. طبق مقررات قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران حاكميت و تشريع از آن پروردگار است و وحي الهي در بيان قوانين نقش بنيادي دارد

كليه قوانين و مقررات مدني و جزايي بايد بر اساس موازين اسلامي باشد. صفات و شرايط قاضي طبق موازين فقهي به وسيله قانون معين مي گردد. كشف جرم، تعقيب، مجازات و تعزير مجرمين و اجراي حدود و مقررات مدون اسلامي و اقدام مناسب براي پيشگيري از وقوع جرم و اصلاح مجرمين از وظايف قوه قضائيه مي باشد. از نظر فقهاي مجلس خبرگان: «مسئله قضا در رابطه با پاسداري از حقوق مردم درخط حركت اسلامي، به منظور پيشگيري از انحرافات موضعي در درون امت اسلامي امري است حياتي، از اين رو ايجاد سيستم قضايي بر پايه عدل اسلامي و متشكل از قضات عادل و آشنا به ضوابط دقيق ديني پيش بيني شده است

اين نظام به دليل حساسيت بنيادي و دقت در مكتبي بودن آن لازم است به دور از هر نوع رابطه و مناسبات ناسالم باشد. با توجه به اصول قانون اساسي قدم هاي مهم و مؤثري در جهت تطبيق سيست قضايي موجود با قوانين شرعي برداشته باشد. بنابراین در ابتداي پيروزي انقلاب جهت هر چه اسلامي تر كردن قواعد لايحه اي در 318 ماده تقديم مجلس شد. در نهایت قانون آیین دادرسی کیفری ایران مصوب ۱۳۹۲ پس از اصلاحاتی زیر عنوان قانون اصلاح آیین دادرسی کیفری در سال ۱۳۹۴ پس از ارسال معاونت حقوقی قوّه قضائیه به تصویب مجلس رسید

این قانون در ۸ بخش؛ بخش اول: کلّیّات؛ بخش دوم: کشف جرم و تحقیقات مقدّماتی؛ بخش سوّم: دادگاه‌های کیفری، رسیدگی و صدور رأی؛ بخش چهارم: اعتراض به آراء؛ بخش پنجم: اجرای احکام کیفری و اقدامات تامینی و تربیتی؛ بخش ششم: هزینه دادرسی؛ بخش هفتم: سایر مقررات؛ بخش هشتم: آیین دادرسی جرائم نیروهای مسلح، تدوین شده است

شرح آزمونی آیین دادرسی کیفری

آئین دادرسی کیفری در آزمون وکالت ۲۰ سوال را شامل می شود و ضریب آن در آزمون وکالت ۲ است. رسیدن به درصد بالا در این درس کار غیر ممکنی نیست. کافیست بهترین منابع آموزشی کیفری را تهیه کنید و با یک برنامه ریزی صحیح و استفاده از دوره آمادگی آزمون وکالت به یادگیری و تسلط بر مباحث این درس بپردازید. :اما پیش از آنکه برنامه ریزی برای مطالعه را آغاز کنید، بهتر است با سرفصل های آن در دوره کارشناسی حقوق آشنا شوید:

بخش اول: کلیات

  • تعریف آیین دادرسی کیفری و اصول حاکم بر آن
  • دعوای عمومی و خصوصی

بخش دوم: کشف جرم و تحقیقات مقدماتی

  • دادسرا و حدود صلاحیت آن
  • ظابطان دادگستری و تکالیف آنان
  • وظایف و اختیارات دادستان
  • وظایف و اختیارات بازپرس
  • معاينه محل، تحقيق محلی، بازرسی و كارشناسی
  • احضار و تحقيق از متهم، شهود و مطلعان
  • قرارهای تأمين و نظارت قضايی
  • اقدامات بازپرس و دادستان پس از ختم تحقيقات
  • تحقيقات مقدماتی جرايم اطفال و نوجوانان
  • وظايف و اختيارات دادستان كل كشوروظايف و اختيارات دادستان كل كشور

بخش سوم: دادگاه های کیفری، رسیدگی و صدور رای

  • تشکیلات و صلاحیت دادگاه های کیفری
  • رسیدگی به ادله اثبات
  • رسیدگی در دادگاه های کیفری
  • رسیدگی در دادگاه های کیفری یک
  • رای غیابی و واخواهی
  • رسيدگی در دادگاه اطفال و نوجوانان
  • احاله
  • رد دادخواست

بخش چهارم: اعتراض به آرا

  • کلیات
  • كيفيت رسيدگی دادگاه تجديدنظر استان
  • كيفيت رسيدگی ديوان عالی كشور
  • اعاده دادرسی

بخش پنجم: اجرای احكام كيفر ی و اقدامات تأمينی و تربيتی

  • کلیات
  • اجرای مجازات حبس
  • اجرای محكوميت های مالی
  • اجرای ساير احكام كيفر ی
  • اجرای قرار تعليق اجرای مجازات ، آزادی مشروط ، قرار تعويق صدور حكم، نظام نيمه آزادی و آزادی تحت نظارت سامانه های الكترونيكی

بخش ششم: هزینه دادرسی

بخش هفتم: سایر مقررات

علاوه بر مباحث اصلی آئین دادرسی کیفری که در بالا ذکر شد، قوانین خاص و آرای وحدت رویه نیز منبع طرح سوالات آزمون وکالت هستند. قوانین خاص مهم آئین دادرسی کیفری عبارتند از:

  • قانون تشکیل دادگاه های عمومی و انقلاب
  • قانون احترام به آزادی های مشروع و حفظ حقوق شهروندی

شرح آزمونی آیین دادرسی کیفری

آیین دادرسی کیفری همانطور که گفته شد می تواند آن درس طلایی شما برای کسب درصد ۱۰۰ باشد. بنابراین توصیه می شود کل مباحث آن را با دقت و تمرکز یکسان مطالعه کنید و به تسلط قطعی در آن برسید. در همین راستا انتشارات آریا داد اقدام به انتشار کتاب شرح آزمونی آیین دادرسی کیفری به قلم دکتر احمد غفوری نموده است. آنچه که نگارنده کتاب را به تألیف این کتاب تشویق کرد لزوم وجود کتابی با رویکرد صرفاً آزمونی برای داوطلبین آزمونهای مختلف حقوقی بود تا داوطلبین گرامی که غالباً توانایی یا زمان لازم برای خواندن منابع سنگین و جداسازی مطالب مختص آزمونها را ندارند بتوانند با خواندن کتابی که رویکرد صرفاً آزمونی دارد نتیجه مطلوبی در درس آیین دادرسی کیفری کسب کنند

تجربیات نگارنده در زمینه شرکت در آزمونهای حقوقی و کسب درصد بالا در درس آیین دادرسی کیفری در آزمونهای مختلف حقوقی کسب میانگین ۹۰ درصدی در آزمونهای وکالت و قضاوت و ارشد و دکترا نویسنده را بر آن داشت تا کتابی با ویژگیهای زیر تدوین کند:

1-چینش ماده به ماده در عین توجه به ارتباط مواد

در این کتاب مواد قانون به ترتیب آمده است اما با توجه به اینکه بعضاً مواد مرتبط با هم در نقاط مختلفی از قانون قرار گرفته است مانند مواردی که در مورد ضوابط رسیدگی در دادگاه و دادسرا ضوابط جداگانه ای در قانون مقرر شده است و اگر داوطلبی مواد را به ترتیبی که در قانون آمده است بخواند ممکن است پیوستگی بین برخی از مواد را درک نکند لذا موادی که دارای ارتباط هستند به صورت یک جا و با هم توضیح داده شده است و حتی در یک مورد مبحث صلاحیت تمامی مواد مرتبط به صورت یکجا توضیح داده شده است. البته به منظور حفظ نظم مواد تمامی مواد به ترتیب آورده شده است لیکن برخی از مواد به عنوان ماده مرتبط در ذیل ماده دیگر آورده شده است و به همراه ماده مرتبط توضیح داده شده است. به عبارتی موادی که دارای ارتباط با مواد دیگر بوده است یک بار در جای خود و یک بار هم به همراه ماده ای که دارای ارتباط با آن بوده است آمده است. (برای نمونه رجوع کنید به مواد ۳۷، ۴۸، ۵۵ ق.م.ا)

۲_پرهیز از ارائه نظرات متعدد و ذکر نظر مورد نظر طراحان آزمونهای حقوقی

در علم حقوق اختلاف نظر امری بدیهی است اما با توجه به رویکرد این کتاب که صرفاً جنبه آزمونی دارد فقط نظری که در آزمونهای حقوقی ملاک است صرف نظر از اینکه از نظر علمی صحیح هست یا اشتباه ذکر شده است و از ارائه نظرات متعدد اجتناب شده است

۳_پرهیز از ارائه نظرات صرفاً علمی و غیر آزمونی

با عنایت به اینکه شعار ما در تدوین کتاب این بوده است که هر نکته ای که در کتاب بیان میشود برای آزمون مناسب باشد و هر نکته ای برای آزمون مناسب است در کتاب بیان شود از ارائه نظریات صرفاً علمی که جنبه آزمونی ندارد مانند مقایسه قانون جدید با قانون قدیم، بررسی مزایا و معایب موجود در قانون مقایسه قانون ایران با قوانین کشورهای دیگر و....) پرهیز شده است و فقط نظراتی که ارزش آزمونی دارند بیان شده است

۴_توجه به منابع معتبر حقوق

در تدوین کتاب از کتب معتبر مربوط به آیین دادرسی کیفری از جمله کتب استاد ارجمند جناب دکتر خالقی استفاده شده است.

توصیه هایی برای مطالعه کتاب

۱- با توجه به اینکه در آزمونهای مختلف حقوقی معمولاً بخشی از سؤالات از نص مواد است و بدون دانستن هیچ نکته ای میتوان به این سؤالات جواب داد و بخش دیگری از سؤالات از نکاتی است که در ماده نیامده است لذا به داوطلبین توصیه میشود هم متن مواد و هم نکات ذیل آن را با دقت مطالعه کنند و خواندن نکات ذیل هر ماده داوطلبین را از توجه به نص مواد غافل نکند

۲- بهتر است داوطلبین گرامی ابتدا مبحث صلاحیت مواد ۲۹۴ تا ۳۱۷ و مواد مرتبط را مطالعه نموده و سپس از ماده ۱ شروع به مطالعه نمایند

۳_برای یادگیری قانون آیین دادرسی کیفری داوطلبین گرامی در بار اول مطالعه تمرکز خود را به موارد صرفاً حفظی مانند حفظ کردن وظایف مقامات یا مواعد اختصاص ندهند و این موارد را بعد از تسلط به موارد اصلی و در هنگام دوره مطالب یاد بگیرند البته چون از این مباحث هم سؤال کمی مطرح میشود معمولاً در هر آزمون نهایتاً یک یا دو سؤال طرح میشود داوطلبینی که زمان کمی برای مطالعه دارند یا دنبال درصدهای بسیار بالایی در درس آیین دادرسی کیفری نیستند میتوانند به طور کلی از خواندن این مباحث صرف نظر کنند

۴- در این کتاب پاورقیها ارزش یکسانی با متن دارند بنابراین پاورقیهای موجود در کتاب هم به دقت مطالعه شوند

مطالعه کتاب حاضر برای کلیه ی داوطلبان آزمون های تحصیلات تکمیلی رشته حقوق و همینطور سایر آزمون های استخدامی از قبیل وکالت ، قضاوت و غیره توصیه می گردد

شرح آزمونی آیین دادرسی کیفری

فهرست مطالب کتاب

بخش اول- کلیات

  • فصل اول- تعریف آیین دادرسی یفری و اصول حاکم بر آن
  • فصل دوم- دعوای عمومی و دعوای خصوصی

بخش دوم- کشف جرم و تحقیقات مقدماتی

  • فصل اول-دادسرا و حدود صلاحیت آن
  • فصل دوم-ضابطان دادگستری و تکالیف آنان
  • فصل سوم-وظایف و اختیارات دادستان
  • فصل چهارم-وظایف و اختیارات بازپرس

مبحث اول-اختیارات بازپرس و حدود آن

مبحث دوم- صلاحیت بازپرس

  • فصل پنجم-معاینه محل، تحقیق محلی، بازرسی و کارشناسی
  • فصل ششم- احضار و تحقیق از متهم، شهود و مطلعان
    مبحث اول-اختیارات بازپرس و حدود آن
    مبحث دوم- صلاحیت بازپرس
  • فصل هفتم-قرارهای تأمین و نظارت قضایی
  • فصل هشتم- اقدامات بازپرس و دادستان پس از ختم تحقیقات
  • فصل نهم- تحقیقات مقدماتی جرایم اطفال و نوجوانان
  • فصل دهم-وظایف و اختیارات دادستان کل کشور

بخش سوم- دادگاه‌های کیفری، رسیدگی و صدور رای

  • فصل اول- اشکیلات و صلاحیت دادگاه‌های کیفری
  • فصل دوم-رسیدگی به ادله اثبات
  • فصل سوم- رسیدگی در دادگاه‌های کیفری
    مبحث اول- کیفیت شروع به رسیدگی
    مبحث دوم- ترتیب رسیدگی
    مبحث سوم- صدور رای
  • فصل چهارم-رسیدگی در دادگاه‌های کیفری یک
    مبحث اول- مقدمات رسیدگی
    مبحث دوم- ترتیب رسیدگی
    مبحث سوم- صدور رای
  • فصل پنجم- رای غیابی و واخواهی
  • فصل ششم- رسیدگی در دادگاه اطفال و نوجوانان
    مبحث اول- تشکیلات
    مبحث دوم- ترتیب رسیدگی
    مبحث سوم- صدور رای
  • فصل هفتم- احاله
  • فصل هشتم-رد دادرس

بخش چهارم- اعتراض به آرا

  • فصل اول- کلیات
  • فصل دوم- کیفیت رسیدگی دادگاه تجدید نظر استان
  • فصل سوم- کیفیت رسیدگی دیوان عالی کشور
  • فصل چهارم- اعاده دادرسی
  • بخش پنجم- اجرای احکام کیفری و اقدامات تأمینی و تربیتی

بخش پنجم- اجرای احکام کیفری و اقدامات تأمینی و تربیتی

  • فصل اول- کلیات
  • فصل دوم- اجرای مجازات حبس
  • فصل سوم- اجرای محکومیت‌های مالی
  • فصل چهارم-اجرای سایر احکام کیفری
  • فصل پنجم- اجرای قرار تعلیق اجرای مجازات، آزادی مشروط، قرار تعویق صدور حکم، نظام نیمه آزادی و آزادی تحت نظارت سامانه‌های الکترونیکی
  • بخش ششم- هزینه دادرسی
  • بخش هفتم- سایر مقررات

بخش هشتم- آیین دادرسی جرائم نیروهای مسلح

  • فصل اول- کلیات
  • فصل دوم- تشکیلات دادسرا و دادگاه‌های نظامی
  • فصل سوم-صلاحیت
  • فصل چهارم- کشف جرم و تحقیقات مقدماتی
    مبحث اول- ضابطان نظامی و تکالیف آنان
    مبحث دوم- کارشناسی
    مبحث سوم- احضار
    مبحث چهارم- قرار بازداشت موقت
  • فصل پنجم-مرور زمان
  • فصل ششم- ترتیب رسیدگی، صدور و ابلاغ رای
  • فصل هفتم-تجدید نظر و اعاده دادرسی
  • فصل هشتم-اجرای احکام
  • فصل نهم- زندان‌ها و بازداشتگاه‌های نظامی

بخش نهم-دادرسی الکترونیکی

بخش دهم-آیین دادرسی جرایم رایانه‌ای

بخش یازدهم- آیین دادرسی جرائم اشخاص حقوقی

بخش دوازدهم- سایر مقررات